Ceoltóirí agus Réalta
in éadan an Chogaidh

Carolyn Farrar

Tá albam frithchogaidh seolta, albam "a shainmhíníonn ceol agóide as an nua" agus ag an am céanna a chuireann maoiniú ar fáil do ghrúpaí síochána ar fud an domhain.

Beidh Public Enemy, Billy Bragg, Alabama 3, Roots Manuva, Chumbawamba, Coldcut, Massive Attack, agusAni DiFranco,  gan trácht ar dhaoine eile, ceoltóirí nach bhfuil chomh cáiliúil san áireamh, le cloisteáil ar an albam "Peace Not War". ( http://www.abc.net.au/dig/stories/s760271.htm ) Beidh an t-airgead ón albam dúbailte 31 amhrán ag dul chuig grúpaí síochána  i dtíortha ina bhfuil an dlúthdhiosca  ar díol.

Beirt cheoltóir Astrálach atá taobh thiar den togra.  Chuaigh Kelly agus Mudge ón ngrúpa Astrálach Change ag lorg ceoltóirí chun a bheith rannpháirteach sa dlúthdhiosca  i Meán Fómhair seo caite.

Sheas Alabama 3 go poiblí don tsíocháin  ag a ngig i nGaillimh le déanaí.  Chas an grúpa leis an dream Craiceáilte roimh an tseó agus bhaineadar úsáid as fógraí frith-chogaidh de chuid  Craiceáilte  ar an ardán sa Róisín Dubh.  Cuireadh grianghraif ón ngig ag taispeáint póstaeir fhrithchogaidh Craiceáilte i gcló i bhFoinse freisin.

Tá go leor ceoltóirí ag seasamh go poiblí  in aghaidh an chogaidh i gcoinne na hIaráice.  Shínigh  Steve Earle, Bonnie Raitt, Yoko Ono fógra le déanaí sna Stáit Aontaithe a chur an grúpa frithchogaidh mór le rá Not in Our Name sna nuachtáin náisiúnta  níos luaithe sa bhliain.  D'easaontaigh an fógra leis an gcogadh agus leis an gcaoi ar mian le Bush ionsaí coisceach a dhéanamh, an meath atá ag teacht ar chearta daonna sna Stáit Aontaithe in ainm shlándáil náisiúnta agusimpirúlachas na SA .

I measc na mílte daoine a shínigh an fógra bhí aisteoirí mar Susan Sarandon agus Martin Sheen, agus an stiúrthóir Oliver Stone, cé go bhfuil imní de réir dealraimh ar go leor daoine cáiliúla eile  seasamh go poiblí faoi cheist chomh conspóideach leis an gcogadh. ( http://www.guardian.co.uk/Print/0,3858,4577014,00.html )

Shínigh ceoltóirí, Michael Stipe ó REM ina measc, litir oscailte chuig George W. Bush ag impí air gan cogadh a thosnú in aghaidh na hIaráice.  Shínigh aisteoirí mar Laurence Fishburne, David Duchovny agusEthan Hawke, chomh maith le seanghníomhaithe de chuid Hollywood  mar Sarandon, Sheen, Alec Baldwin, Harry Belafonte, Tim Robbins, agus Barbra Streisand an litir chéanna.  Bhí iar-thoscaire S.A. chuig an Iaráic rannpháirteach san agóid freisin.  ( http://www.mtv.com/news/conflict_in_the_gulf/factfiles/no_invasion.jhtml )

Is ceist eile í ar cheart go n-athródh agóidí le daoine cáiliúla d'intinn.  Tá go leor tuairimí le sonrú ar shuíomh idirlín de chuid MTV agus deir déagóir 19 amháin: "Cuireann a n-ionchur in iúl do Mheiriceánaigh go bhfuil rogha eile ann seachas cogadh.  Ní bhíonn an ceart i gcónaí ag an gcumhacht!"  ach easaontaíonn duine óg 20, "nach cuma go bhfuil an fear ó "M*A*S*H"  in aghaidh an chogaidh?  Cé a cheapann na daoine seo atá iontu?  Níl aon iontas nach féidir leis na liobarálaigh sa tír seo, agus mothaím mar dhuine acu mé féin, bunús inmharthana polaitiúil a bhunú.  Cé a chreidfeadh ár gcuid urlabhraithe?"  agus deir duine eile 19 ó Carolina "Ní féidir liom cur suas le daoine cáiliúla a bhaineann úsáid as a gcáilchun a gcuid tuairimí polaitiúla a chur in iúl.  Níl iontu ach gnáthdhaoine ag a bhfuil na milliúin dollar.  Cén fáth go mbeadh a dtuairim níos luachmhaire ná mo cheann?….agus  an bhféadfadh aon duine rá le Martin Sheen nach bhfuil sé ina uachtarán dáiríre." ( http://www.mtv.com/news/youtellus/topics/non_artist_topics/iraq/protests/021212.jhtml   )


Tá go leor ealaíontóirí ag baint úsáid as ealaín chun a nguth a chur in iúl ar fud an domhain.
Bhí lá domhanda ag an Togra Lysistrata agus léigh siad ó dhráma cáiliúil Aristophanes ar 3 Márta.  Rinne aisteoirí agus daoine eile an dráma a leámh i 760 ionad sa 50 stát sna Stáit Aontaithe agus i níos mó ná 40 tír, Éirinn san áireamh. ( http://www.pecosdesign.com/lys/press.html )

Cuireann na mná sa dráma grinn seo Lysistrata,  iad féin faoi ghlas san Acropolis san Athéin agus diúltaíonn siad caidreamh collaí a bheith acu lena gcuid fear go dtí go stopann siad den chath Peloponnesiach. ( http://eserver.org/drama/aristophanes/lysistrata.txt )  Dúirt an t-aisteoir Nua Eabhrach, Kathryn Blume, "Tá muid ag iarraidh go mbeidh sé soiléir nach labhrann an tUachtarán Bush ar son na Meiriceánach ar fad. Tá teachtaireacht shimplí againn:  Má tá tú i gcoinne an chogaidh seo, abair amach é!"

Beidh Lá Idirnáisiúnta  Filíocht igCoinne an Chogaidh ar siúl ar 5 Márta ar fud an domhain.  ( http://www.poetsagainstthewar.org/ )  Tháinig Filí i gCoinne an Chogaidh le chéile níos luaithe i mbliana nuair a chuir Laura Bush imeacht filíochta ar ceal sa Teach Bán nuair a chuala sí go mbeadh dán a bhí criticiúil maidir leis an gcogadh á léamh ag ceann de na filí ann. ( Http://www.poetsagainstthewar.org/whoweare.asp )  Dúirt an t-eagartheoir Sam Hamill, eagartheoir bunaithe agus comhbhunaitheoir de Copper Canyon Press, "Tá mé ag impí  ar na filí go léir labhairt amach ar mhaithe le coinsias ár dtíre agus a n-ainmneacha a chur leis an achainí seo in aghaidh an chogaidh.  Seol isteach d'ainm agus dán nó ráiteas coinsiasa chuig suíomh idirlín Filí i gCoinne an Chogaidh." Tá na mílte tar éis freagra a chur cheana féin.

Tá compántais ag cur leagan ceoil de shaol Osama bin Laden ar siúl i sráidbhailte iargúlta oirthuaisceart na hInde mar chineál tráchtas nuachta i bhfoirm drámaíochta.  Is drama traidisiúnta Bengali atá sa jatra.  Is céimí eolaíochta darbh ainm dó Raja Sarkar, scríbhneoir agus stiúrthóir an dráma seo.  Úsáideann Sarkar an dráma seo mar bhealach le cur i gcuimhne dá lucht muintire faoi ionsaí na SA ar an Afganastán agus ar an gcaoi a chuireadar rialtas  an Aontais Thuaisceartaigh i réim cé go gcáineann sé bin Laden. Deir Sarkar, i nuachtán amháin áfach, "ceapann roinnt daoine san Ind gur fáidh é bin Laden ach tá muid ag iarraidh an seachmall seo a dhíbirt.  Tá muidne an-soiléir nach nglacann muid lena chuid smaointe agus leis an méid a rinne sé i Nua Eabhrac agus i Washington."Dúirt Sarkar go bhfuil sé ar intinn aige scríobh faoin Iaráic anois. ( http://www.nzherald.co.nz/storydisplay.cfm?storyID=3197192&msg=emaillink )